Onder de naam Kerkbalans vraagt een groot aantal kerkgemeenschappen, w.o. de Protestantse Kerk Nederland (PKN), in januari hun leden een financiële bijdrage toe te zeggen voor de instandhouding van de plaatselijke kerkelijke gemeente. Want de kerk krijgt geen subsidie van de overheid. Onderhoud van de gebouwen, salarissen van de predikanten, andere kerkelijke (mede)werkers en diverse maatschappelijke projecten kosten geld.
Om dat geld voor 2026 bijeen te brengen gaan deze maand weer enkele honderden vrijwilligers in de Hoeksche Waard bij hun kerkleden langs om hen een brief of folder van hun kerkelijke gemeente af te geven waarin gevraagd wordt een financiële bijdrage voor 2026 te geven.
Ongeveer een week later komt de vrijwilliger terug om het toezeggingsformulier op te halen. Uit het geefgedrag van de kerkleden zal moeten blijken wat de kerk van morgen hen waard is.
Situatie in de Hoeksche Waard
In de Hoeksche Waard wordt in bijna alle 22 gemeenten, die deel uitmaken van de Protestantse Kerk, de actie Kerkbalans gehouden. Deze 22 gemeenten betreffen: gereformeerde kerken (5), hervormde gemeenten (13) en protestantse gemeenten (4). Bij elkaar tellen ze bijna 18.000 leden en aan deze gemeenten zijn predikanten en kerkelijke (mede)werkers verbonden.
De grootte van deze gemeenten is minimaal zo’n 150 leden, maar er zijn ook gemeenten met 2.000 leden. In deze kerkelijke gemeenten zijn het de colleges van kerkrentmeesters die o.m. belast zijn met de zorg voor de traktementen van de dominees en de salarissen van functionarissen die in dienst van de gemeenten zijn zoals de koster, de organist, e.d. Verder voeren zij het beheer over verschillende kerkelijke gebouwen, waarvan de meesten de status van rijksmonument hebben.
Inkomsten via kerkbalans
De inkomsten in een protestantse gemeente bestaan samengevat uit:
- de bijdragen van de leden (vrijwillige bijdragen, collecten en giften);
- de opbrengst uit bezit, zoals huur gebouwen, pachtopbrengst overig onroerend goed en rente e.d. uit beleggingen.
In deze 22 gemeenten bedroegen de inkomsten in 2024 € 4.390.476, waarvan € 3.379.848 bestaat uit collecten en vrijwillige bijdragen (77 pct.). De jaarlijkse Actie Kerkbalans is dus ook voor protestantse gemeenten in de Hoeksche Waard van groot belang, want de opbrengst daarvan is voor een belangrijk deel bepalend of zij aan hun financiële verplichtingen in 2026 kunnen voldoen.
Uitgaven
Die uitgaven bestaan samengevat uit drie onderdelen:
- traktementen en salarissen van predikanten, kerkelijke (mede)werkers en kosten kerkdiensten;
- kerkelijke gebouwen en kosten overig onroerend goed en inventarissen;
- bijdrage aan kerkelijke organen en overige kosten van beheer en administratie.
De uitgaven in deze 22 kerkelijke gemeenten bedroegen in 2024 € 4.345.258, waarvan 53 pct. betaald werd aan traktementen, salarissen en overige vergoedingen; 38 pct. werd uitgegeven aan kerkelijke gebouwen, kosten van overig onroerend goed en inventarissen. De resterende 9 pct. betreft afdrachten aan kerkelijke organen en overige kosten van beheer en administratie. De actieperiode van Kerkbalans 2026 is van 10 tot 24 januari.