Rotterdam – Het Rijk, de provincie Zuid-Holland, de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam zijn officieel gestart met een verkenning naar oplossingen voor het ruimtegebruik in de haven. Dit onderzoek is cruciaal om de complexe transitie op het gebied van energie, grondstoffen en materialen te versnellen. Tegelijkertijd is het doel om de leefomgeving in de gehele regio te verbeteren, zodat er een aangename balans ontstaat tussen wonen en werken. De regio staat voor een unieke historische uitdaging waarbij niet de groei van overslag, maar de fundamentele transitie van het industrieel complex centraal staat om de duurzaamheidsdoelen te behalen.
Strategisch belang en economisch verdienvermogen van de haven
De transformatie van de haven is essentieel voor het toekomstige verdienvermogen, de leveringszekerheid en de strategische autonomie van zowel Nederland als Europa. Het havenindustrieel complex dient als een onmisbare motor voor economische ontwikkeling en speelt een sleutelrol in de Europese energievoorziening. Echter, de beschikbare ruimte voor nieuwe duurzame initiatieven wordt steeds schaarser. Hoewel er terreinen vrijkomen door de afname van activiteiten in de fossiele sector, tonen eerdere studies aan dat deze ruimte, zelfs met maximale inbreiding, onvoldoende zal zijn om aan de toekomstige vraag te voldoen.
Onderzoek naar oplossingen voor energietransitie en defensie
De huidige verkenning richt zich op het creëren van ruimte voor kritieke projecten zoals de bouw van groene waterstoffabrieken en de grootschalige import en opslag van waterstofdragers. Ook de fysieke aansluiting van windparken op zee vereist aanzienlijke infrastructuur in de haven. Naast de economische en ecologische doelen wordt er specifiek gekeken naar de weerbaarheid van het gebied. Dit omvat de mogelijkheden voor Defensie en de logistieke eisen voor militaire mobiliteit. Het creëren van extra ruimte is hierbij van groot belang voor de nationale veiligheid en de ondersteuning van internationale NAVO-logistiek.
Drie hoofdrichtingen voor de aanpak van ruimtegebrek
Er worden drie concrete hoofdrichtingen onderzocht om het dreigende tekort aan terreinen op te lossen. Allereerst wordt gekeken naar het intensiveren en optimaliseren van het huidige ruimtegebruik binnen de bestaande grenzen van de haven, uitgaande van het principe van zorgvuldig ruimtegebruik. De tweede richting betreft de herontwikkeling van bestaande bedrijventerreinen in de bredere regio rondom de stad. Als derde optie wordt een zeewaartse uitbreiding van de Maasvlakte onderzocht. Deze uitbreiding is geen doel op zich, maar een van de mogelijke oplossingen die serieus worden afgewogen tegen de alternatieven in de regio.
Ecologische impact en maatschappelijke betrokkenheid
Bij het overwegen van een zeewaartse uitbreiding wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de ecologische gevolgen en de noodzaak voor natuurcompensatie. Ook de effecten op de visserijsector vormen een belangrijk onderdeel van de afweging. De betrokken overheden en het havenbedrijf benadrukken dat relevante belanghebbenden nauw worden betrokken bij dit proces. De transitie kan alleen succesvol zijn als de regio als geheel gezond en duurzaam blijft groeien. Dit betekent dat er in de plannen veel aandacht is voor recreatie, natuurontwikkeling en de algemene gezondheid van de bewoners in het metropoolgebied.
Planning en vervolgstappen voor een vitale regio
De Rotterdamse haven blijft de basis vormen voor de opslag en doorvoer van strategische goederen, wat de Europese veiligheid direct beïnvloedt. Het onderzoek naar de toekomst van dit gebied moet leiden tot een vitale regio met een sterke internationale positie. De partijen werken nauw samen om deze verkenning transparant en zorgvuldig uit te voeren. Naar verwachting wordt het volledige onderzoek eind 2027 afgerond. Op basis van de definitieve uitkomsten en de consultatie van stakeholders zullen vervolgens de concrete vervolgstappen voor de herinrichting en mogelijke uitbreiding van de industriële terreinen worden bepaald.