Leeuwarden – Een meerderheid van de Nederlanders wil zijn woning beter isoleren of de buurt vergroenen, maar vindt de weg naar advies en subsidies te ingewikkeld. Zes op de tien inwoners zien een grotere rol voor hun gemeente bij verduurzaming, terwijl 43 procent niet weet waar ze terechtkunnen voor hulp. Dat blijkt uit onderzoek van de Natuur en Milieufederaties. De conclusie is even helder als hoopvol: de bereidheid is er, en gemeenten kunnen het verschil maken door beter aan te sluiten op wat inwoners nodig hebben.
Hoewel zorgen over energiekosten, hitte en wateroverlast breed leven, zegt slechts 24 procent van de ondervraagden op de hoogte te zijn van het klimaatbeleid van hun gemeente. Dat is een gemiste verbinding.
Bereidheid gemeenten groot, weg ernaartoe onduidelijk
De cijfers wijzen op een kloof tussen ambitie en uitvoering. Inwoners zijn bereid stappen te zetten, maar zijn onvoldoende bekend met ondersteuning die al bestaat. Opvallend: 71 procent van Generatie Z vindt dat gemeenten actiever moeten helpen bij duurzame keuzes.
“Veel mensen willen hun energierekening verlagen en hun huis verduurzamen,” zegt Ronnie Koop, programmamanager natuurinclusieve energietransitie bij de Friese Milieu Federatie (FMF), onderdeel van de landelijke koepel van Natuur en Milieufederaties. “Als je inwoners goed begeleidt en samen in dorpen en wijken aan de slag gaat, bijvoorbeeld met isolatie of energiebesparing, komt er veel in beweging. Gemeenten kunnen daarin echt het verschil maken door het eenvoudiger en dichtbij mensen te organiseren.”
Verschillen tussen stad en regio
Inwoners van de drie grote steden geven vaker aan dat hun gemeente voldoende doet (36%) dan inwoners elders in het land (21%). Dat verschil laat zien waar nog winst te behalen valt: juist in wijken en dorpen waar de afstand tot regelingen groter kan voelen, is zichtbare en praktische ondersteuning het hardst nodig.
Kans voor lokale politiek
Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht, groeit het belang van concrete oplossingen voor woonlasten en leefbaarheid. Verduurzaming en bestaanszekerheid zijn daarin geen gescheiden werelden.
“De energietransitie gaat niet alleen over energie opwekken, maar ook over hoe we onze ruimte inrichten,” aldus Koop. “Als je het slim aanpakt, kun je opgaven combineren. Denk aan zonneparken waar ruimte is voor natuurontwikkeling, of plekken waar water kan worden vastgehouden bij extreme regenval en later kan worden gebruikt in droge periodes.
Ook ontstaan er kansen voor inwoners, bijvoorbeeld een dorpsommetje door een groen energiepark, met een moestuin of voedselbos. Zo werk je tegelijk aan schone energie, biodiversiteit en een prettige leefomgeving. Gemeenten kunnen daarin een belangrijke rol spelen door samen met inwoners en lokale energiecoöperaties te kijken wat het beste past bij het landschap en de buurt.”
Over het onderzoek
Het onderzoek werd uitgevoerd door Motivaction onder een representatieve steekproef van Nederlanders van 18 jaar en ouder. Respondenten gaven hun mening over klimaatverandering, hun zorgen en gedrag, en over de rol van gemeenten in de aanpak ervan.