Amsterdam – Elena Zhemkova is op 3 september te gast in De Balie voor een gesprek over het bewaren van herinneringen aan staatsgeweld en politieke repressie in Rusland. Zhemkova is medeoprichter en directeur van Memorial, de mensenrechtenorganisatie die in 2022 mede de Nobelprijs voor de Vrede ontving. Alle activiteiten van Memorial zijn sinds april verboden in Rusland.
Tijdens de avond spreekt Zhemkova met journalist, curator en toneelschrijver Anna Narinskaya, NIOD- en UvA-hoogleraar Nanci Adler en onderzoeker Nikolai Epplée, die gespecialiseerd is in historisch geheugen. Yoeri Albrecht, algemeen en artistiek directeur van De Balie, gaat met hen in gesprek over de manier waarop geschiedsuitwissing werkt en welke rol onderzoekers, kunstenaars en maatschappelijke organisaties kunnen spelen bij het bewaren van het verleden.
Elena Zhemkova over herinnering en repressie
Het gesprek met Elena Zhemkova maakt deel uit van de tentoonstelling Artists Against the Kremlin: Memory Remains. In een speciale vleugel over Memorial zijn archiefstukken te zien, waaronder kleding en gereedschap uit de Goelag. De tentoonstelling richt zich op het bewaren van historische herinneringen in een context waarin archieven, organisaties en andere vormen van herinneringscultuur onder druk staan.
De Balie beschrijft Memorial als een van de oudste Russische mensenrechtenorganisaties die zich bezighoudt met onderzoek naar politieke repressie, staatsgeweld en maatschappelijke weerstand. In april 2026 verbood het Russische Hooggerechtshof de International Public Movement Memorial. Meer informatie over de tentoonstelling en het programma staat op de officiële pagina van De Balie over Artists Against the Kremlin: Memory Remains.
Naast het gesprek met Elena Zhemkova zijn er tijdens de avond rondleidingen door de tentoonstelling. Ook is er een preview van Queer Quark, een optreden van Evgeniya Rudyuk over de anti-oorlogspianist Pavel Kushnir, die in 2024 in een Russische cel overleed na een hongerstaking. De officiële première volgt later in september tijdens het Amsterdam Fringe Festival.
Tentoonstelling tot en met 6 september
Artists Against the Kremlin: Memory Remains bestaat uit meer dan zeventig kunstwerken van Russischtalige kunstenaars die in ballingschap leven, worden vervolgd of niet vrij kunnen werken. Het project ontstond in 2024 als samenwerking tussen Prometheus Art, The Moscow Times en De Balie. De tentoonstelling is tot en met 6 september gratis te bezoeken.
Regio Online schreef recent ook over Nobelprijswinnaar Ales Bialiatski, die op 5 september in De Balie spreekt. Ook die bijeenkomst draait om mensenrechten, politieke repressie en de positie van maatschappelijke organisaties onder autoritaire regimes.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven.