Zwartewaterland – Wethouder Benjamin van Marle bracht een bezoek aan het Oude Stoomgemaal Mastenbroek aan de Kamperzeedijk. Tijdens een bijzonder onderzoek aan de stoomketel kreeg hij een originele 100 jaar oude klinknagel in handen. Het onderzoek is uitzonderlijk: het vindt slechts eens in de veertig jaar plaats. Stoomgemaal Mastenbroek heeft de spannende ketelkeuring doorstaan en mag in werking blijven.
“De stoomketel is het hart van het gemaal”, vertelt voorzitter Aart van der Maat. “Omdat de ketel onder hoge druk werkt, moet deze regelmatig worden gecontroleerd. Het was dan ook spannend of we de keuring zouden doorstaan. Gelukkig zijn de resultaten positief.”
Stoomgemaal Mastenbroek onderzocht op slijtage
De stoomketel bestaat uit stalen platen die met vele klinknagels aan elkaar zijn bevestigd. Voor het onderzoek zijn 32 klinknagels verwijderd om de ketel te controleren op slijtage, haarscheurtjes en andere beschadigingen. De uitkomst is positief. Na enkele aanvullende testen en herstelwerkzaamheden kan het gemaal veilig onder stoom blijven draaien.
Vrijwilligers maken het verschil
Hoewel het onderzoek wordt uitgevoerd door een gespecialiseerd bedrijf, hebben vrijwilligers veel voorbereidend werk verricht. Onder leiding van vrijwilliger Wim Gras maakten zij de klinknagels toegankelijk voor inspectie. “Dat was een flinke klus”, vertelt Wim.
Samen met andere vrijwilligers verzorgt hij het onderhoud aan de installaties, organiseert hij stoomdagen en draagt hij kennis over aan bezoekers. Dankzij hun inzet blijft het historische gemaal niet alleen behouden, maar ook daadwerkelijk in bedrijf.
Tijdens Open Monumentendag kunnen bezoekers zien hoe het onderzoek is verlopen. “Het liefst laat ik natuurlijk het gemaal in volle werking zien, maar daar moeten we nog even op wachten”, lacht Wim. “Na Open Monumentendag gaan we zeker samen iets drinken op de goede afloop.”
Investeren in erfgoed
De gemeente Zwartewaterland heeft voor het onderzoek een subsidie beschikbaar gesteld. Ook Waterschap Drents Overijsselse Delta leverde een belangrijke financiële bijdrage.
Wethouder Benjamin van Marle is onder de indruk van wat hij ziet: “Bijzonder om te beseffen dat dit het enige nog authentiek werkende stoomgemaal van Nederland is. Het is indrukwekkend om te zien hoe zorgvuldig dit onderzoek wordt uitgevoerd. De klinknagel krijgt zeker een plekje in mijn kantoor.”
Oudste nog werkende stoomgemaal van Nederland
Het Stoomgemaal Mastenbroek werd gebouwd in 1855 en 1856 voor de bemaling van de polder Mastenbroek. Het gemaal geldt als het oudste nog werkende stoomgemaal van Nederland en is opgenomen in de Monumenten-Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg.
Bijzonder is dat de oorspronkelijke stoommachine uit 1856 nog altijd aanwezig én operationeel is. Daarmee vormt het gemaal een uniek voorbeeld van Nederlandse waterstaatstechniek en industrieel erfgoed.
Stoomgemaal Mastenbroek tijdens Open Monumentendag
Wie het Stoomgemaal Mastenbroek van dichtbij wil bekijken en meer wil weten over het ketelonderzoek, is van harte welkom tijdens Open Monumentendag op zaterdag 12 september.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven.