Voetbalscholen vormen groeiende parallelle voetbalwereld rond jeugd blijkt uit onderzoek HvA

Amsterdam – Een groeiende ‘parallelle voetbalwereld’ rond jonge voetballers zorgt volgens nieuw onderzoek van het Lectoraat Sport Management & Sport Business van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) voor risico’s. Het onderzoek, uitgevoerd in opdracht van gemeente Amsterdam, laat zien dat commerciële voetbalscholen steeds meer verweven raken met trainers, talentselectie, voetbalagenten en BVO-symboliek, terwijl toezicht en bescherming van minderjarigen achterblijven.

Trainers kunnen volgens het onderzoek tegelijk eigenaar van een voetbalschool, scout en tussenpersoon zijn. De scholen functioneren niet alleen als trainingsomgeving, maar ook als commercieel netwerk met toegang tot toernooien en het betaald voetbal. Hierdoor ontstaat volgens de onderzoekers een informatiekloof. Ouders en kinderen kunnen niet altijd zien welke commerciële relaties, provisies of verdienmodellen achter adviezen en uitnodigingen schuilgaan.

Voetbalscholen kunnen jonge spelers kwetsbaar maken

“De combinatie van grote voetbaldromen en beperkte transparantie maakt jonge spelers en hun ouders kwetsbaar,” stelt HvA-lector Jan-Willem van der Roest in het onderzoek. “Terwijl het publieke debat zich richt op hoge trainingstarieven en onrealistische doorstroomkansen, ligt het werkelijke probleem veel dieper: wie bepaalt wat in het belang van de jonge speler is?”

Volgens het onderzoek kunnen ook amateurverenigingen gevolgen ondervinden. Zij verliezen regie over trainers, selectiebeleid en financiële stromen wanneer commerciële aanbieders binnen hun structuur opereren. Profclubs kunnen ondertussen, soms onbewust, legitimiteit geven aan aanbieders door oefenwedstrijden, toernooien en informele contacten, zonder verantwoordelijk te zijn voor de manier waarop die relaties vervolgens worden gepresenteerd.

Beperkt toezicht op commerciële aanbieders

Commerciële voetbalscholen opereren volgens het onderzoek grotendeels buiten de regulering van de KNVB. Daardoor ontstaat een bestuurlijk vacuüm. Gemeenten kunnen lokaal maatregelen nemen, maar hebben geen invloed op landelijke netwerken van voetbalmakelaars. De KNVB kan normen stellen, maar heeft beperkt directe macht over zelfstandige commerciële aanbieders.

Gemeente Amsterdam voert sinds 2023 de Amsterdamse Voetbalagenda. Daarmee worden commerciële aanbieders binnen de verenigingsstructuur gereguleerd of moeten zij een rechtstreekse overeenkomst met de gemeente hebben.

Wethouder Sport Sofyan Mbarki: “We willen sterke verenigingen waar kinderen veilig en met veel plezier kunnen voetballen. Ongereguleerde voetbalscholen verzieken het jeugdvoetbal en hollen amateurclubs uit. Er wordt via schimmige constructies verdiend aan voetbaldromen en geprofiteerd van gemeenschapsgeld. Het onderzoek van de HvA laat zien dat de Amsterdamse aanpak een goede eerste stap is. Door regulering, handhaving en door te investeren in sterke verenigingen, houden we de illegale voetbalscholen van onze velden. Het is nu van belang dat ook de KNVB, profclubs en andere gemeenten meer gaan doen in het tegengaan van ondermijnende voetbalscholen. Zodat kinderen in het hele land zich bij gezonde verenigingen kunnen ontwikkelen.”

Vijf aanbevelingen uit HvA-onderzoek

Het onderzoek doet vijf aanbevelingen: een landelijk kader met minimale eisen voor commerciële sportaanbieders, volledige transparantie over relaties met voetbalagenten, bindende normen voor BVO’s bij samenwerkingen, gemeentelijke voorwaarden voor het gebruik van publieke sportaccommodaties en een sectoraanpak voor integriteit en handhaving.

Daarnaast wordt opgeroepen tot samenwerking tussen rijksoverheid, KNVB, BVO’s, gemeenten en handhavingspartners om de informatiekloof te verkleinen en verantwoordelijkheden duidelijker af te bakenen.

Van der Roest: “Het doel is niet om alle commerciële voetbalscholen uit het voetbal te weren, maar een kader te creëren waarin betrouwbare aanbieders herkenbaar zijn, verenigingen hun regie behouden en de belangen van minderjarige spelers vooropstaan.”