Nederland – Een Deltaplan Preventie met wettelijk vastgelegde gezondheidsdoelen is een van de tien voorstellen die huisartsen Alja Sluiter en Stefan van Rooijen presenteren voor een gezonder Nederland. De artsen onderzoeken daarnaast of zij juridische stappen tegen de Staat kunnen zetten, omdat de overheid volgens hen onvoldoende verantwoordelijkheid neemt voor het beschermen van de gezondheid van kinderen.
Volgens de huisartsen zijn op verschillende gezondheidsindicatoren zorgwekkende ontwikkelingen zichtbaar bij Nederlandse kinderen en jongeren. Tegelijkertijd wijzen zij erop dat landelijke cijfers ook gunstige ontwikkelingen laten zien. Zo voldoen meer jongeren aan de richtlijn voor alcoholgebruik dan tien jaar geleden en is het aandeel rokers onder jongvolwassenen afgenomen. Het gebruik van vapes nam daarentegen sterk toe en ook op andere gezondheidsindicatoren zien zij ongunstige ontwikkelingen.
Deltaplan Preventie met wettelijke doelen
Sluiter en Van Rooijen verwijzen naar artikel 24 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind, waarin het recht van kinderen op de grootst mogelijke mate van gezondheid is vastgelegd. Ook wijzen zij op artikel 22 lid 1 van de Nederlandse Grondwet over maatregelen van de overheid ter bevordering van de volksgezondheid.
“We zien dat kinderen opgroeien in een omgeving die hun gezondheid steeds meer onder druk zet”, zegt Sluiter. Van Rooijen stelt: “Het recht van kinderen op gezondheid is vastgelegd. Waarom doet de overheid daar zo weinig mee?” Daarom onderzoeken de huisartsen of zij juridische stappen tegen de Staat kunnen zetten.
Tegelijkertijd presenteren zij een manifest met tien concrete voorstellen. Daarmee roepen zij politiek en samenleving op om gezondheid en preventie structureel prioriteit te geven. Het Deltaplan Preventie moet daarvoor volgens hen een structurele basis bieden.
Huisartsen spreken van preventiecrisis
Volgens Sluiter en Van Rooijen wordt vooral geïnvesteerd in zorg als mensen al ziek zijn en te weinig in het voorkomen daarvan. Met het Deltaplan Preventie willen zij die verhouding veranderen. Ook in de op Prinsjesdag gepresenteerde begroting zien zij te weinig ambitie. Voor de preventie van tabaks-, alcohol- en drugsgebruik is volgens hen circa 22,4 miljoen euro uitgetrokken. De verantwoordelijkheid voor gezondheid kan volgens de huisartsen bovendien niet langer alleen bij mensen zelf worden gelegd.
“Voor de behandeling van ziekte hebben we rechten, wetten, verzekeringen, toezichthouders en miljoenenbudgetten georganiseerd. Voor het voorkómen van die ziekte werken we nog te vaak met akkoorden, programma’s en politieke ambities. En zolang concrete, meetbare langetermijndoelen voor gezondheid niet wettelijk zijn vastgelegd, kan een volgend kabinet die ambities weer loslaten.”
Gezondheid als onderdeel van de cultuur
Voor hun documentaire Lang zullen we leven reisden Sluiter en Van Rooijen door Japan en Okinawa om te onderzoeken wat Nederland kan leren over gezond oud worden. Volgens de huisartsen is gezondheid daar sterker verweven met het dagelijks leven, van voeding en preventie tot beweging, gemeenschap en de rol van ouderen.
“Japan is geen blauwdruk. Ook daar zijn grote uitdagingen. Maar het laat zien wat er mogelijk is als gezondheid onderdeel is van de cultuur.”
Tien voorstellen voor Deltaplan Preventie
De huisartsen vertalen hun bevindingen naar tien adviezen. Ze willen onder meer gezondheidseducatie verankeren in het onderwijs, kinderen beter beschermen tegen ongezond voedsel en nicotineproducten, wijken gezonder inrichten en preventie structureel financieren. Hun belangrijkste politieke oproep is een Deltaplan Preventie, met landelijke doelen, regionale uitvoering en een onafhankelijke deltacommissaris voor gezondheid. Die doelen moeten volgens hen wettelijk worden vastgelegd, met duidelijke verantwoordelijkheden en verantwoording over de resultaten.
Volgens de huisartsen vraagt het Deltaplan Preventie om een brede aanpak, waarvan vaccinatie tegen gordelroos één onderdeel is. Ook het terugdringen van nicotinegebruik onder jongeren verdient volgens hen een stevige aanpak. Zij verwijzen daarbij naar het standpunt van minister Sophie Hermans dat een generationeel rookverbod in Nederland volgens haar niet effectief zou zijn. “Dat er al veel jongeren roken, kan natuurlijk geen argument zijn om stevige preventie uit te stellen. Dat is de wereld op zijn kop”, aldus de huisartsen.
Van Rooijen uit Asten is huisarts, leefstijlexpert en oprichter van de stichtingen Fit4Surgery en Fit4Life. Sluiter uit Harderwijk is leefstijlarts, kaderhuisarts spoedzorg en zorgbestuurder en is daarnaast medisch directeur bij NTS De Nederlandse Triage Standaard.
Het manifest is te lezen en te ondertekenen via longmaywelive.com.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven.