Relatie met gemeenten moet door nieuw kabinet verbeterd worden

Steeds meer grote opgaven pakt het Rijk samen met gemeenten, provincies en waterschappen op. Hoewel het Rijk zich daarbij voorneemt om zich als gelijkwaardig partner op te stellen, loopt dat in de praktijk vaak mis. Tot frustratie van met name gemeenten, die inmiddels ruzie hebben met het kabinet over geld en de taken die ze van het Rijk toebedeeld krijgen. De Raad voor het Openbaar Bestuur adviseert een nieuw kabinet prioriteit te geven aan een betere relatie met decentrale overheden, onder meer door snel goede afspraken te maken met gemeenten, provincies en waterschappen over hun bijdrage om belangrijke politieke doelen te realiseren.

Drie regio’s als voorbeeld

De Raad voor het Openbaar Bestuur onderzocht drie vormen van interbestuurlijke samenwerking en ging in drie regio’s kijken hoe het er daar aan toeging. Daaruit is het de Raad gebleken dat bij het Rijk weinig inhoudelijke kennis aanwezig is over wat er speelt in de regio’s. Bestuurders en ambtenaren hebben soms zelfs het gevoel dat hun gesprekspartners van het Rijk een intrinsieke belangstelling voor de zorgen en noden van de regio’s en gemeenten missen. Daarnaast komt uit de gesprekken in de regio naar voren dat de departementen gescheiden optrekken, zodat het de Rijksoverheid niet lukt om naar decentrale overheden met één stem te spreken.

Vernauwd denkkader

“De decentrale overheden zijn overtuigd van de goede wil van hun collega’s van de Rijksoverheid. Ze roemen ook de inhoudelijke deskundigheid van Rijksambtenaren”, vertelt ROB-lid prof. Caspar van den Berg. “Daar staat tegenover dat de kennis over wat er speelt in de regio te wensen over laat. Rode draad in de gesprekken die we met decentrale bestuurders voerden, was vaak dat zij ervaren dat veel mensen binnen het Rijk ervan uitgaan dat het type en de ernst van de uitdagingen die zij in hunéigenomgeving zien, hetzelfde is voor alle gebieden in het land. Dat leidt tot een vernauwd denkkader waardoor Haagse ideeën met regelmaat helemaal niet passen op de praktische werkelijkheid in gebieden waar Den Haag verder vandaan van ligt.”

Verdiepen in de regio en haar gemeenten

Een andere observatie van de Raad voor het Openbaar Bestuur is dat rijksorganisaties op de Haagse vierkante kilometer erg met zichzelf en elkaar bezig zijn. Van den Berg: “Een groot deel van de aandacht gaat uit naar het bedienen van de bewindspersoon die onder een enorm vergrootglas een moeilijke politieke agenda probeert te realiseren. De bewindslieden zijn op hun beurt weer sterk bezig om punten uit het regeerakkoord af te vinken, en met hun relatie met de Kamer, en hun beeldvorming in de media.

Meer aandacht nodig

In die dynamiek komt de aandacht voor de regio’s en daarin liggende gemeenten, waar inmiddels een aanzienlijk deel van de grote opgaven aangepakt worden, én waar een groot deel van de uitvoering van rijksbeleid belegd is, er in veel gevallen bekaaid van af. En dat ervaart men in de regio’s en gemeenten ook zo. De opdracht voor het nieuwe kabinet is dus tweeledig: Minder focus op Haagse zaken, en je meer verdiepen in wat er speelt in de verschillende regio’s. Als de rijksoverheid meer als een effectieve partner gezien wil worden, ligt dáárin een sleutel.”

Model voor gelijkwaardig partnerschap

De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft een model voor gelijkwaardig partnerschap ontwikkeld dat kan helpen om overheden bij het opstarten van een samenwerking goede afspraken te maken. Belangrijke vragen daarbij zijn onder meer: in hoeverre is de samenwerking verplicht, wie betaalt, stelt het Rijk eisen aan de uitvoering? Van den Berg: “Gelijkwaardigheid in een samenwerking hoeft niet altijd de norm te zijn. Wij hebben uit de gesprekken ook geleerd dat decentrale overheden niet per se willen dat het Rijk zich altijd nevengeschikt opstelt. Als van tevoren maar duidelijk is wat decentrale overheden van het Rijk mogen verwachten.”

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Nieuws uit deze regio

Natuurwerkdag: doe iets terug voor de natuur

Heb jij ook zo genoten van de natuur tijdens de lockdown? In november is het mogelijk om op de landelijke Natuurwerkdag mee te helpen en iets terug te doen voor natuur...

Mensen met angststoornis krijgen geen coronavaccinatie

Driebergen - Mensen met een ernstige angststoornis lopen hun coronavaccinatie mis. Ze durven niet naar een GGD-priklocatie, hebben prikangst, zijn vanwege smetvrees bang om...

Factoring als groeigeld steeds populairder in het MKB

Binnen het MKB hoor je steeds vaker de term ‘factoring’ vallen. Het is sinds enkele jaren een bekend begrip geworden onder ondernemers. Het geeft...

Tweede Kamer Schaft hondenbelasting (nog) niet af!

Landelijk - Tijdens het debat op 10 juni j.l. over het burgerinitiatief “Stop de hondenbelasting” waarvoor ruim 60.000 handtekeningen werden opgehaald, waren de Kamerleden...

Gezeur om eten verpest vaak de sfeer aan Nederlandse eettafel

Maar liefst 53% van de Nederlandse ouders geeft aan dat gezeur om eten de sfeer behoorlijk kan verpesten aan de eettafel. Dit blijkt uit...

Overlastgevende asielzoekers geven zorgwekkende situatie in asielcentra

De leefsituatie in en om gewone asielzoekerscentra (azc’s) waar ook overlastgevende asielzoekers verblijven, is zorgwekkend door hun asociaal en crimineel gedrag. Het is erg...

Nieuwe omroepstem op het station vanaf morgen te horen

Binnenland - De gebruikelijke stationsomroep “Beste reizigers, de intercity naar Utrecht Centraal vertrekt van spoor 5” krijgt een nieuw geluid. Vanaf eind dit jaar is de stem van Karin van...

ICT-Pact: Grote stap naar circulaire smartphones en laptops

Vandaag ondertekent staatssecretaris Stientje van Veldhoven het internationale Circular and Fair ICT-Pact. Ondertekenaars zijn landen van over de hele wereld, die willen samenwerken om...