Uitdijende datahonger vereist actie politiek om burgers te beschermen

Steeds meer bedrijven – en ook de overheid – houden in toenemende mate gegevens bij over burgers. Wat weten we eigenlijk over die dataverzamelende partijen? Wat gebeurt er met al die gegevens van burgers? En hoe kunnen we voorkomen dat datasturing ontspoort?

Datasturing is een politieke zaak

Datasturing is niet neutraal, maar toch worden op basis van data over burgers steeds meer beslissingen genomen waarover partijen die sturen geen verantwoording afleggen. Het risico hiervan is dat datasturing ontspoort, zoals te zien bij de toeslagenaffaire.

Het is daarom hoog tijd dat de politiek een democratisch proces inricht rondom datasturing, stelt de Raad voor het Openbaar Bestuur in zijn advies Sturen of gestuurd worden? Zo kunnen burgers profiteren van de kansen van datasturing, maar zijn zij ook beschermd tegen de risico’s.

Het probleem: te weinig zicht op sturing door bedrijven en overheden

In zijn advies beschrijft de ROB dat burgers en hun volksvertegenwoordigers op dit moment te weinig zicht hebben op hoe bedrijven en de overheid omgaan met hun persoonlijke gegevens. Door een gebrek aan kennis bij de overheid en politiek over gegevenssturing komt democratische controle onder druk te staan. Dit is een probleem, omdat grondrechten van burgers worden aangetast en grote (tech)bedrijven onevenredig veel macht krijgen.

De oplossing: publieke verantwoording

De ROB wil dat burgers en volksvertegenwoordigers niet langer in het duister tasten over hoe overheid en bedrijven sturen met gegevens. De oplossing is het organiseren van meer democratische controle door middel van openheid, transparantie en publieke verantwoording van overheid én bedrijven. Publieke verantwoording maakt het mogelijk tegenmacht te organiseren en versterkt de legitimiteit van sturen met gegevens.

Concrete maatregelen

Voor een betere organisatie van publieke verantwoording dient het openbaar bestuur in actie te komen. Het dient de kennispositie van bestuurders, volksvertegenwoordigers, ambtenaren en burgers te versterken, publieke waarden te vertalen naar een samenhangend beleid voor gegevens-technologie en huidige verantwoordingsstructuren beter te benutten of deze zo nodig aan te passen of nieuwe structuren te creëren. Concrete eerste stappen zijn onder meer:

  • Zorg voor inhoudelijke expertise over data-technologie op het hoogste politiek-bestuurlijke niveau, verankerd in een verantwoordingsstructuur (zoals een minister voor Digitale Zaken).
  • Dwing transparantie af door de positie van onafhankelijke waakhonden te versterken, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens.
  • Zorg voor een juridisch kader dat publieke waarden centraal stelt, zodat grote (tech)bedrijven ter verantwoording kunnen worden geroepen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Nieuws uit deze regio

ICT-Pact: Grote stap naar circulaire smartphones en laptops

Vandaag ondertekent staatssecretaris Stientje van Veldhoven het internationale Circular and Fair ICT-Pact. Ondertekenaars zijn landen van over de hele wereld, die willen samenwerken om...

Podcastserie Is dit normaal?

Landelijk - De ontwikkeling van kinderen en vragen die ouders erbij hebben. Gratis te luisteren podcastserie voor ouders van kinderen van 2 tot 18...

Onno van Veldhuizen voorgedragen voor benoeming tot staatsraad

De ministerraad heeft vrijdag 11 juni besloten Onno van Veldhuizen voor benoeming tot staatsraad bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, aan...

Vanaf 30 juni evenementen met 100% bezoekerscapaciteit mogelijk

Vanaf 30 juni kunnen evenementen onder voorwaarden, zoals het gebruik van toegangstesten of een herstel- of vaccinatiebewijs, met 100% van de bezoekerscapaciteit georganiseerd worden....

Eind juni keuzemogelijkheid voor Janssen-vaccin van start.

In de week van 21 juni kunnen alle 18-plussers zich bij de GGD melden voor een afspraak met het Janssen-vaccin. Het Janssen-vaccin is een...

Naderen overwegen vraagt om oplettendheid

Binnenland - Vandaag is er internationale aandacht voor overwegen en veiligheid. Ans Rietstra, directeur operatie bij ProRail: “We moeten van alle kanten blijven inzetten...

Actie Tegen hondenbelasting, donderdag debat 2e kamer.

Landelijk - De Actie Tegen de hondenbelasting voert ruim 9 jaar landelijk campagne om de hondenbelasting af te schaffen. Dit resulteerde op 23 april...

Aanpak seksueel geweld tegen kinderen ondervindt te weinig verandering

Seksueel geweld tegen kinderen tast exact datgene aan wat we als samenleving willen koesteren en bewaken: de gezonde ontplooiing van (jonge) mensen. Maar de...