Emmen – De Drentse Aanpak Ondermijning (DAO) bestaat twee jaar. In die periode hebben overheden in Drenthe hun krachten gebundeld in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit – met zichtbaar resultaat, waaronder een forse stijging van het aantal meldingen. De DAO markeert deze mijlpaal met een nieuwe fase, waarin extra aandacht uitgaat naar zorgcriminaliteit en jonge aanwas. Dat laatste thema staat ook centraal tijdens het congres over criminele uitbuiting onder jongeren wat op 18 februari in Assen plaatsvindt.
Van bewustwording naar beweging
De afgelopen twee jaar is stevig ingezet op bewustwording en het vergroten van de meldingsbereidheid. Ambtenaren gingen letterlijk ‘De Boer Op’ om met agrariërs in gesprek te gaan over signalen van ondermijning in het buitengebied. In vrijwel alle gemeenten stond de Ondermijningsbus en met een indringende theatershow zijn jongeren geconfronteerd met de risico’s van het snelle geld. “Die inzet werpt zichtbaar vruchten af,” licht burgemeester Van Oosterhout (bestuurlijk portefeuillehouder van de DAO) toe. “We zien in heel Drenthe een stijging van maar liefst 46,3% in het aantal meldingen via Meld Misdaad Anoniem – van 775 meldingen in 2023 naar 1135 meldingen in 2025. Dat laat zien dat onze inzet effect heeft.”
Nieuwe fase: verdiepen en doorpakken
Na twee jaar is duidelijk dat ondermijning niet alleen zichtbaar is in loodsen en buitengebieden, maar ook in sectoren waar we het misschien minder snel verwachten zoals de zorg. Daarom breekt nu een nieuwe fase aan: een fase van verdiepen, versterken en verbreden. De komende periode richt de gezamenlijke aanpak zich nadrukkelijk op de volgende speerpunten:
Zorgcriminaliteit
De komende jaren zetten we in op betere signalering, nauwere samenwerking tussen zorgaanbieders, gemeenten, toezichthouders en opsporingsdiensten, en het versterken van kennis bij professionals. Wethouder van gemeente Assen Jan Broekema is bestuurlijk trekker zorgcriminaliteit binnen de DAO. “Zorgcriminaliteit raakt ons in het hart van onze samenleving. Het gaat om gemeenschapsgeld dat bedoeld is voor mensen die afhankelijk zijn van goede zorg – kinderen, ouderen en kwetsbare inwoners. Wanneer criminelen daar misbruik van maken, is dat niet alleen fraude, maar ook moreel verwerpelijk. We moeten signalen sneller herkennen, informatie beter delen en samen optreden. Alleen zo zorgen we ervoor dat zorggeld terechtkomt waar het hoort.”
Jonge aanwas ondermijning
Door vroegtijdig in te zetten op bewustwording, samenwerking met scholen, ouders en jongerenwerk, en het bieden van perspectief, willen we in Drenthe voorkomen dat jongeren het criminele pad op gaan. Als bestuurlijk trekker jonge aanwas binnen de DAO ziet Ankie van Tongeren (wethouder in de gemeente Borger-Odoorn) dat jongeren steeds vaker worden verleid met verhalen over snel geld verdienen en ogenschijnlijk weinig risico. “Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om krachtig in te zetten op de bewustwording van de risico’s die daaraan kleven. Door samen te werken met scholen, ouders en jongerenwerk en door jongeren perspectief te bieden, kunnen we voorkomen dat zij in de criminaliteit belanden. Preventie en weerbaarheid zijn hierin cruciaal.”
Weerbaar bestuur en weerbare overheid
Criminelen zoeken actief naar zwakke plekken in wet- en regelgeving, vergunningverlening en toezicht. Een weerbare overheid betekent dat bestuurders, ambtenaren en toezichthouders signalen herkennen, stevig in hun schoenen staan en beschikken over de juiste instrumenten om op te treden tegen ondermijning. Dat vraagt om blijvende scholing, onderlinge informatie-uitwisseling en het verder op elkaar afstemmen van regels in heel Drenthe. Zo kunnen criminelen niet uitwijken naar een buurgemeente waar het ‘makkelijker’ is.
Samen verantwoordelijk
De strijd tegen ondermijning is geen tijdelijke campagne, maar een blijvende gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, provincie, politie, justitie en maatschappelijke partners. Maar ook inwoners en ondernemers spelen een cruciale rol. De stijging in meldingen laat zien dat die betrokkenheid groeit. “Wat begon als een gezamenlijke ambitie, is uitgegroeid tot een stevige samenwerking,” sluit Van Oosterhout af. “Hoe meer ogen en oren we hebben, hoe minder ruimte criminelen krijgen. De DAO gaat door met nieuwe accenten, nieuwe energie en één gezamenlijke ambitie: criminelen in Drenthe geen ruimte geven.”