Haarlem – De provincie Noord-Holland hanteert een nieuw uitgangspunt voor de verlichting van haar infrastructuur. Het beleid verschuift van een eenzijdige focus op verkeersveiligheid naar een breder kader waarin ook sociale veiligheid, biodiversiteit en energiebesparing een cruciale rol spelen. Gedeputeerde Jeroen Olthof benadrukt dat de provincie als beheerder van 645 km weg en 427 km fietspad de taak heeft om te zorgen voor veilige routes in Noord-Holland, waarbij mensen zich ook in het donker onbezorgd moeten kunnen verplaatsen.
Balans tussen sociale veiligheid en natuurbehoud door verlichting
Tegelijkertijd is er een groeiende noodzaak om lichtvervuiling tegen te gaan. Gedeputeerde Anouk Gielen wijst op het belang van energiebesparing en het versterken van de biodiversiteit in Noord-Holland. De provincie verlicht daarom standaard kruispunten, rotondes en fietstunnels, maar maakt voor fietspaden een specifiekere afweging. Hierbij wordt gekeken naar factoren zoals verkeersintensiteit en sociale controle. De voorkeur gaat uit naar de realisatie van 1 goed uitgeruste route met de juiste verlichting in plaats van meerdere deels verlichte paden, om zo de impact op de natuur te minimaliseren.
Maatwerk voor kwetsbare natuurgebieden in Noord-Holland
In Natura 2000-gebieden is het plaatsen van nieuwe verlichting complex vanwege de Omgevingswet. Indien er geen alternatieven zijn voor een onverlicht pad, moet er sprake zijn van een groot openbaar belang voordat een ontheffing wordt overwogen. In overige natuurgebieden geldt een ‘nee, tenzij’ principe: er komt alleen verlichting als de verkeersveiligheid of sociale veiligheid dit strikt vereist. In zulke gevallen kiest Noord-Holland voor natuurvriendelijke oplossingen, zoals warmere lichtkleuren die minder verstorend werken.
Toekomstplannen en onderzoek sociale veiligheid
Het nieuwe beleid voor verlichting wordt direct toegepast bij vervanging of de aanleg van nieuwe trajecten. Momenteel voert de provincie Noord-Holland ook een breed onderzoek uit naar de sociale veiligheid bij bushokjes en op provinciale wegen. In het 1e kwartaal van 2026 presenteert de provincie een plan van aanpak om de veiligheidsbeleving verder te verbeteren. Hierbij zal de inzet van slimme verlichting een van de middelen zijn om het gevoel van veiligheid voor reizigers in Noord-Holland te vergroten.