De monumentengroene deur onder het bordes van het Vlaardingse stadhuis uit 1650 geeft vanaf vrijdagmiddag 13 maart alle doordeweekse dagen vrije toegang tot een van de kleinste musea van Nederland: Minimuseum De Geuzen. De gemeente Vlaardingen heeft hier een decennialang onberoerde ruimte van 9 m2 ingericht voor het belichten van de eerste Nederlandse verzetsgroep uit de Tweede Wereldoorlog, de Geuzen. Gearresteerde Vlaardingse Geuzen passeerden deze doorgang op weg naar hun cellen.
De gearresteerde Geuzen verbleven enkele uren tot dagen in gevangenschap in Vlaardingen voordat ze door de Duitse bezetter naar de gevangenis in Scheveningen, het ‘Oranjehotel’, werden gebracht. De oorspronkelijke Vlaardingse politiecellen waren in het stadhuis en in het voormalige politiebureau ernaast. Alle cellen waar de Vlaardingse Geuzen gevangen zaten, zijn verdwenen. Op de plek van het voormalige politiebureau staat nu de stadhuisaanbouw uit 1963.
Reis terug in de tijd
Het Minimuseum De Geuzen was een idee van wethouder Koen Kegel (voor o.a. gemeentelijk vastgoed) en citymarketeer Menno de Mol. Wethouder Kegel: “Wie het bezoekt, stapt letterlijk over de drempel die voor de gearresteerde Vlaardingse Geuzen de overgang was van vrijheid naar gevangenschap. Om bezoekers een tijdreis te laten maken, hebben we hebben de ruimte van 160 bij 580 centimeter zo authentiek mogelijk gelaten. Een bezoek nodigt uit om het verhaal van de Geuzen te horen, zien en voelen. Het verhaal van hun verzet is actueler dan ooit, met de toename van autocratisch leiderschap wereldwijd en oorlog.”
Geuzenverzet en Geuzenpenning
De Geuzen vormden de eerste verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog. In 1987 namen Geuzen die de oorlog hadden overleefd het initiatief om de Geuzenpenning uit te reiken aan mensen en organisaties die zich inzetten voor mensenrechten en democratie en die strijden tegen dictatuur, discriminatie en racisme. Dit jaar is de uitreiking voor de 40ste keer.
Opening 13 maart door laureaat Geuzenpenning
De laureaat van de Geuzenpenning 2026, de burgemeester van Boedapest Gergely Karácsony, opent op 13 maart aanstaande Minimuseum De Geuzen, samen met vijftien scholieren, wethouder Koen Kegel en wethouder Lianne van Kalken (voor o.a. cultuur en erfgoed). De opening is rond 12.30 uur, direct na het herdenken van het Geuzenverzet bij het Geuzenmonument op de Markt.
Inrichting
De 9 m2 meter van Minimuseum De Geuzen is de laatste oorspronkelijke ruimte op de begane grond van het Vlaardingse stadhuis. Voor het inrichten van het minimuseum is slechts het hoogstnoodzakelijke aangepast. Zo is de houten buitendeur gerestaureerd. Een timmerman ging aan de slag om de buitendeur naar buiten te laten opendraaien. Met een naar binnen draaiende deur konden bezoekers geen kant op in de kleine publieksruimte. Binnen zijn twee houten deurtjes links en rechts met rust gelaten. De kleine gewelfde ruimtes achter die deurtjes deden ooit dienst als opslagruimtes.
Ze voelen met hun grijze en kale muren aan als uit vervlogen tijden, hoewel de wanden nu licht gepleisterd zijn. Door te bukken kunnen twee bezoekers de nis aan de linkerkant in, om op krukjes een video over de Geuzen te bekijken. In de nis aan de rechterkant worden achter een glasplaat portretten geprojecteerd van de vijftien Geuzen en drie Februaristakers die op 13 maart 1941 zijn gefusilleerd en van twee in het Oranjehotel vermoorde Geuzen.
Geuzenmonument
De groene deur van Minimuseum De Geuzen is het eindpunt van het Geuzenmonument van kunstenaar Leen Droppert uit 1983. Het monument verbeeldt de fusillade op 13 maart 1941. Een bronzen mannenfiguur heft waarschuwend en bezwerend een hand omhoog, met de andere hand beschermt hij het eigen kwetsbare lichaam en stelt hij zich tegelijk met zijn vuist in verweer tegen de vijand. De bronzen (afgehakte) benen voor de man staan symbool voor de liquidaties, het abrupt beëindigde leven. Achttien zwarte (in plaats van witte) strepen vormen een oversteekplaats die eindigt bij de groene deur, waarachter Geuzen werden vastgehouden.
Openingstijden
Minimuseum De Geuzen is van maandag t/m donderdag open van 07.00 tot 19.00 uur en op vrijdag van 07.00 tot 18.00 uur. Een bezoeker heeft gratis toegang en kan zelfstandig een kijkje nemen. Er is een camera in de ruimte om te zorgen voor toezicht door de stadhuisbeveiliger.
Meer info over het museum en over de Geuzen is te vinden op www.vlaardingen.nl/minimuseumdegeuzen