Energieprojecten die nu vijf tot tien jaar duren, kunnen met gerichte juridische ingrepen meerdere jaren worden verkort. Dat blijkt uit een juridische verkenning van Van Doorne, uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). De voorstellen liggen klaar als bouwstenen voor de Crisiswet Netcongestie, waarover de Tweede Kamer woensdag 22 april debatteert.
Netcongestie een tijdsprobleem
“Netcongestie is geen technisch probleem, maar een tijdsprobleem. We hebben de oplossingen, maar we verliezen tijd in procedures. Met deze voorstellen kunnen projecten voor netuitbreiding die nu vijf tot tien jaar duren, in potentie met meerdere jaren worden verkort, zonder zorgvuldigheid los te laten,” zegt Olof van der Gaag, voorzitter NVDE.
Netcongestie kost Nederland miljarden aan gemiste investeringen, vertraagde woningbouw en bedrijven die niet kunnen verduurzamen. Toch hoeft de oplossing niet complex te zijn. Kleine aanpassingen in bestaande wet- en regelgeving kunnen grote tijdwinst opleveren — zonder in te boeten op zorgvuldigheid.
De kern van de voorstellen is eenvoudig: voorkom dat projecten vastlopen doordat besluiten uitblijven. Een kansrijk maatregel is de zogeheten Lex Silencio Positivo. Vrij vertaald: een overheid die niet op tijd beslist, geeft automatisch groen licht.
Dit principe bestaat al in het Nederlandse rechtssysteem en kan via de Crisiswet Netcongestie ook van toepassing worden verklaard op energieprojecten. Het resultaat: duidelijke tijdslijnen in de vergunningverlening en geen vertraging meer door uitblijvende besluitvorming.
Concrete tijdwinst per maatregel
| Maatregel | Verwachte tijdwinst |
| Lex Silencio Positivo / verkorte rechterlijke uitspraken | Weken tot maanden |
| Verplicht projectbesluit (één besluit i.p.v. meerdere) / rechtstreeks beroep | Enkele maanden tot 1,5 jaar |
| Vergunningvrij maken van veelvoorkomende projecten / versnelde beroepsprocedure (één instantie, max. 6 maanden) | Meerdere jaren |
| Digitaal vergunningenloket / snellere implementatie EU-regels | Structureel, indirect |
De verkenning laat zien dat deze aanpak goed past binnen Europese ontwikkelingen, waar actief wordt gestuurd op snellere vergunningverlening voor energieprojecten. Tegelijk bevat de regeling ruimte om achteraf bij te sturen waar nodig. Snelheid en zorgvuldigheid gaan hier hand in hand.
“Kleine aanpassingen in de Crisiswet kunnen grote impact hebben: energieprojecten bereiken hiermee sneller de bouwfase, wat de netcongestie merkbaar kan verlichten. Op die versnelling, in besluitvorming, rechtsbescherming en gedrag, wacht momenteel een groot deel van de sector,” zegt Victor van Ahee, advocaat in het energie-team van Van Doorne.
Wat staat er op het spel
Voor bedrijven en investeerders die al jaren op een netaansluiting wachten, reikt de impact verder dan het elektriciteitsnet alleen. Het gaat om woningen die gebouwd kunnen worden, bedrijven die kunnen verduurzamen en het versterken van onze Nederlandse energie-onafhankelijkheid.
De NVDE roept het ministerie van Economische Zaken en Klimaat op om deze voorstellen voortvarend op te nemen in de Crisiswet Netcongestie. Het principe is helder: besluiten moeten op tijd vallen.
De juridische verkenning is uitgevoerd door Van Doorne op aanvraag van de NVDE. Eerder publiceerde de NVDE een rapport van Arcadis over versnellingsmogelijkheden binnen de huidige wet- en regelgeving.
Lees hier de presentatie van Van Doorne: Van Doorne – Presentatie Versnelling Aanpak Netcongestie
Lees hier de notitie van Van Doorne: Van Doorne – Notitie Versnelling Aanpak Netcongestie
Over de NVDE
De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) maakt zich sterk voor een energievoorziening die volledig is gebaseerd op hernieuwbare energie door het bundelen van krachten uit de gehele sector. De activiteiten voor duurzame energie bij 1.600 aangesloten bedrijven vertegenwoordigen een omzet van ruim €43 miljard en bijna 200.000 werknemers in Nederland.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven. Heeft u een vraag over een bericht of wilt u iets persoonlijks delen? Neem dan contact op met de organisatie in het bericht of stuur uw vraag naar onze redactie. Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met onze Algemene Voorwaarden en het Privacy- & redactiebeleid.