Stikstof bedreiging voor ecosysteem duinen

Juist nu genieten we van de natuur, ook van de Nederlandse duinen. En dat willen we blijven doen. Het is daarom goed nieuws dat Nederland de komende tien jaar vijf miljard euro uittrekt om stikstofneerslag aan te pakken. In een brief aan minister Schouten en de vier kustprovincies vraagt de Stichting Duinbehoud om vooral te investeren in een goed beheer van natuurherstelprojecten en in de aanleg van buffers rond de natuurgebieden.

Goed dat er geld wordt vrijgemaakt

Marc Janssen, bioloog en directeur van de Stichting Duinbehoud, is er goed over te spreken dat geld wordt vrijgemaakt voor natuurherstel. “Vijf miljard is een flinke investering en een stap in de goede richting. Maar als het daarbij blijft, dan  staat de natuur in 2030 nog steeds bloot aan te veel stikstof. Ook na 2030 zijn er investeringen noodzakelijk, met name om de stikstofuitstoot structureel omlaag te brengen.”

Ecosysteem duingebied in de war

Oorspronkelijk zijn de Nederlandse duinen voedselarm. Eeuwenlang hebben flora en fauna hun overlevingsstrategieën hierop ingesteld. Nu gooit stikstof het ecosysteem danig in de war. In de Hollandse duingebieden is dat terug te zien in een overmatige begroeiing met struiken en grassen. Duinen stuiven daardoor nauwelijks meer en de oorspronkelijke soortenrijke vegetatie, vogels en insecten verdwijnen. Op overwoekerde plekken in de duinen is voor vogels steeds minder voedsel te vinden. Ook dieren zijn de dupe. 

Stikstofreductie schiet voorlopig tekort

Marc Janssen: “Afplaggen van duingebied en bomenkap levert snel zichtbaar resultaat op. Het biedt kansen voor de oorspronkelijk soortenrijke vegetaties”. Maar dat stuit op weerstand bij het publiek, zo bleek recent nog bij de bomenkap in de Schoorlse duinen. Kleinschalige herstelmaatregelen en intensivering van het natuurbeheer zullen noodzakelijk zijn.

Vervuilers verder aanpakken

Daarnaast zullen de grote vervuilers zoals Tata Steel aangepakt moeten worden en liggen er kansen voor de inrichting van bufferzones rond de natuurgebied. De hervorming van de landbouw kan hierin een rol spelen, een landbouw die de natuur minder belast en de biodiversiteit bevordert. “Het zou mooi zijn als de hooilanden van de veehouderijbedrijven langs de randen van de natuurgebieden komen te liggen en de veestallen op grotere afstand”.

Wat zijn de prioriteiten voor de duinen?

“Ze moeten meer ruimte krijgen, zowel aan de zee- als de landzijde. Bijvoorbeeld door aan de binnenduinrand grond aan de kopen en om te zetten in natuur of extensief hooiland. Meer ruimte voor natuurgebieden vergroot de diversiteit en de overlevingskansen voor planten en dieren. En er moeten ecologische verbindingszones komen tussen het duingebied en de landinwaarts gelegen groengebieden. Dat levert bovendien wandel- en fietsrecreatie op. Goed nieuws dus, voor wandelaars en fietsers. En de lokale economie.”

Rijkdom aan biodiversiteit

Eric Wisse, duinconsulent van de Stichting Duinbehoud, maakt deel uit van een netwerk dat functioneert als de oren en ogen van de Stichting Duinbehoud in de natuur langs de hele Nederlandse kust. Hij baant zich een weg door duinbegroeiing, die nat is van de miezerregen en de dauw.  Het kalkrijke duin, met aardsterren tussen het duinsterretjesmos grenst aan een zuidhelling; een natuurlijk ‘insectenhotel’, waar duinhagedissen hun eitjes leggen in het warme zand.

“Er is een strijd gaande”

Eric: “Het ziet er vredig uit, maar in werkelijkheid is hier een strijd gaande.” Langs een wandelpad in het Westduinpark, bij Duindorp, buigt hij zich over walstro en bitterkruid. Grassen en oprukkende duindoorn verdringen deze zeldzame duinplanten. “Ze worstelen om licht, ruimte en zuurstof. De duinvegetatie kwijnt hier langzaam weg. De kruiden raken overwoekerd door grassen en duindoorn”

Een sluipend proces

Duinvegetatie gedijt bij stikstofarme grond. Uiteenlopende plantensoorten kunnen er vredig naast elkaar leven. Maar gras, bramen en brandnetels groeien ongehinderd door een overmaat aan stikstof, afkomstig uit landbouw, huizen, verkeer en de industrie. “In de afgelopen decennia zijn de stikstofverbindingen in de grond met veertig procent toegenomen,” legt Wisse uit. “Het is een sluipend proces. De duinen herbergen nu nog de grootste rijkdom aan biodiversiteit van Nederland. Misschien wel van heel Europa. Dat laten we niet verloren gaan.”

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Nieuws uit deze regio

Avondklok als zwaarste middel tegen derde golf

Den Haag - Hoewel de Tweede Kamer er nog akkoord aan moet geven, lijkt het onomkeerbaar dat de door velen gevreesde avondklok, nu toch...

Basisscholen en kinderopvang gaan niet eerder open

De basisscholen en de kinderopvanglocaties blijven dicht tot 8 februari, behalve voor de noodopvang. Volgens het Outbreak Management Team (OMT) lijken kinderen in dezelfde mate...

Kabinet Rutte treedt af: persconferentie om 14.15 uur

Den Haag - Het hing al langer in de lucht, maar om half twee vanmiddag werd dan toch duidelijk dat het kabinet Rutte III...

Prinses Laurentien leest voor tijdens start De Nationale Voorleesdagen

Prinses Laurentien der Nederlanden leest woensdagochtend 20 januari voor in het tv-programma ‘Zin in Zappelin’. Dit doet Prinses Laurentien in het kader van de...

Extra inzet rechtsbijstand bij echtscheiding

De vernieuwingen in de rechtsbijstand beginnen zichtbaar te worden, zo schrijft minister Dekker (Rechtsbescherming) in een brief aan de Tweede Kamer. Zo heeft de...

KHN: Horeca als een van de eerste sectoren open na lockdown

Koninklijke Horeca Nederland (KHN) wil dat de horeca na de huidige lockdown als een van de eerste sectoren op een verantwoorde manier haar deuren...

Zo zorgt strooizout voor veilige situaties tijdens gladheid!

Wist je dat strooizout je voor een hoop narigheid kan behoeden? Het is nu hartje winter en dat brengt natuurlijk heel wat gezelligheid met...

Gezamenlijke start corona-vaccinatie op 6 januari

Binnenland - De start van de corona-vaccinatie wordt met twee dagen vervroegd. Op woensdag 6 januari wordt een gezamenlijke start gemaakt. Op die dag...