Leusden – Bij Kamp Amersfoort begon zondagavond 11 oktober een stille tocht van honderden deelnemers naar station Amersfoort Centraal. De herdenking tijdens de jaarlijkse Tocht van Vrees en Hoop stond in het teken van de gevangenen die vanuit Kamp Amersfoort naar andere kampen werden gedeporteerd. Onder de deelnemers waren verschillende burgemeesters en wethouders. Jongeren van Scouting Impeesa deelden bij de poort lichtjes uit.
Transport vanuit Kamp Amersfoort naar Neuengamme
De tocht herinnert aan 11 oktober 1944, toen 1.438 mannen vanuit Kamp Amersfoort naar concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg werden vervoerd. Volgens de organisatie overleefde slechts 18 procent van hen de oorlog. Ook het lot van circa 30.000 andere gevangenen die tijdens de bezetting vanuit Kamp Amersfoort werden gedeporteerd, stond centraal.
Voorafgaand aan de tocht spraken directeur-bestuurder Micha Bruinvels van Nationaal Monument Kamp Amersfoort en schrijver en NIOD-onderzoeker Ewoud Kieft de deelnemers toe.
Bruinvels zei: “Vandaag, 82 jaar geleden, verlieten 1.438 mannen lopend Kamp Amersfoort op weg naar het station. Bestemming: concentratiekamp Neuengamme. Het was het grootste transport dat tussen 1941 en 1945, vanaf deze plek, het langst opererende concentratiekamp in Nederland, vertrok. Van die 1.438 mannen keerden er 1.182 nooit meer terug, meer dan 80%.”
Hij vervolgde: “Laten wij vandaag hen, en alle andere slachtoffers van de transporten, tijdens deze tocht herinneren. Want dit transport was er één, van vele honderden! Van alle gevangenen van Kamp Amersfoort werd uiteindelijk driekwart gedeporteerd naar andere kampen in het Derde Rijk.”
Reflectie op democratie en vrijheid
Kieft vertelde over zijn grootvader en stond stil bij de betekenis van democratie en vrijheid. Hij zei: “In veel herdenkingsredes klinken steeds dezelfde woorden: we moeten onze vrijheid koesteren en de democratie beschermen. Die woorden zijn zo vaag dat ze van alles kunnen betekenen, en ze suggereren dat we het allemaal met elkaar eens zouden moeten zijn. Terwijl een democratie er juist is om recht te doen aan de verschillen. Het zijn de fascisten die eenvormigheid nastreven.”
Ook sprak hij over de overtuigingen van mensen in het verzet: “Gereformeerden en communisten vormden een groot deel uit van het verzet tegen de nazi’s. Ze werden gedreven door diepgevoelde overtuigingen, door hele concrete ideeën, waar wij ons nu, tachtig jaar na de bezetting, vaak totaal niet in kunnen herkennen. Maar voor hen waren het onwrikbare overtuigingen, die hen vastbesloten maakten om tot het uiterste tegen de nazi’s in verzet te komen.”
Stille tocht door Amersfoort
Langs de route door de Amersfoortse straten stonden bewoners met lichtjes voor het raam of in de hand. Bij station Amersfoort Centraal vond onder muzikale begeleiding van Muziekvereniging Sint Caecilia een herdenkingsmoment plaats. Daar werden de kaarsen neergezet.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven.