Hengelo – De expositie “Onverwerkt verleden”, over de lange schaduwen van oorlog is te zien in de Lambertusbasiliek, vanaf zaterdag 25 april t/m 5 mei. Organisator van ‘Onverwerkt verleden’ is de Werkgroep Tentoonstelling April-Meistakingen, die sinds 2023 elk jaar een expositie met een wisselend thema aanbiedt. De werkgroep streeft ernaar een verbinding te leggen tussen de wereld van toen en die van nu.
Bovendien wordt op bevrijdingsdag 5 mei in dezelfde Lambertusbasiliek een lezing gegeven door Mette Gonggrijp. Ze vertelt dan over haar opa Frits van Wezel die aanjager was van de April-meistakingen bij de zoutfabriek in Hengelo. Een daad met verstrekkende gevolgen voor hemzelf en zijn familie. Ook kleindochter Gonggrijp heeft de gevolgen van dit verleden ervaren in de vorm van intergenerationeel trauma.
Inleiding op de expositie ‘Onverwerkt verleden’
Op maandag 29 april 1946 herdenkt de machinefabriek Stork de 28 personeelsleden die de oorlog niet hebben overleefd. Een beladen datum: exact drie jaar eerder zijn hier de April-meistakingen begonnen. Maar die middag lijkt niemand met die massale stakingsgolf raad te weten. Veel woorden wil niemand eraan wijden. De wonden zijn diep en nog altijd vers. Het grote zwijgen begint: tot zeer recent waren de stakingen en hun betekenis bij velen onbekend, zelfs bij de meeste Hengeloërs.
Het zwijgen past in de wereld van meteen na de bezetting. Voor de pijn en de trauma’s van de 28 slachtoffers en hun nazaten is er dan geen plek. Evenmin voor de trauma’s van zovele anderen: nazaten van vermoorde Joden, overlevenden van de concentratiekampen, mannen die thuiskomen na gedwongen in Duitsland te hebben moeten werken, vrouwen die hun vrijheid weer beperkt zien, nazaten van andere slachtoffers. Slachtofferhulp bestaat niet, en velen zijn niet in staat woorden te geven aan wat ze hebben gezien, gehoord en meegemaakt. Het is met recht een onverwerkt verleden.
Toen en nu
‘Onverwerkt verleden’ vertelt het verhaal van de April-meistakingen van 1943 en verbindt die met de vele groepen slachtoffers. De tentoonstelling laat zien dat oorlogen lange schaduwen hebben. Trauma’s worden van generatie op generatie doorgegeven. Op andere plaatsen in de wereld, zoals in Oekraïne en Gaza, worden intussen nieuwe trauma’s gecreëerd.
Intergenerationeel trauma
Mette Gonggrijp vertelt in de lezing op 5 mei het persoonlijke verhaal van haar opa Frits van Wezel, aanjager van de April-meistakingen bij de Zoutfabriek. Hij wordt verraden en vlucht in krijgsgevangenschap. Zijn leven en dat van zijn familie zullen daarmee drastisch veranderen. Mette heeft een warme en bijzondere band met haar opa, die haar deelgenoot maakt van zijn ervaringen. Ervaringen die hij allerminst verwerkt blijkt te hebben.
In het onderzoek van Gonggrijp naar de ervaringen van haar opa in de oorlog heeft ze recentelijk nog nieuwe ontdekkingen gedaan.
Gonggrijp reflecteert in de lezing op het intergenerationele trauma van haar familie. Ze benoemt ook wat haar heeft geholpen, zoals het belang van het durven “aankijken van het trauma”.
Tevens wordt stilgestaan bij het nu en de manier waarop we herdenken.
‘Onverwerkt verleden’, Lambertusbasiliek (Enschedesestraat 3, Hengelo). Geopend op 25, 26, 29 en 30 april, en op 1, 2 en 3 mei van 13.00-16.00 uur. Eveneens op 5 mei, in combinatie met een lezing en een Vrijheidsmaaltijd.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven.