Utrecht – De provincie Utrecht, gemeenten, regio’s en netbeheerders TenneT en Stedin gaan intensiever samenwerken om sneller ruimte te creëren op het overvolle elektriciteitsnet. Met Aanpak Megaflex willen de partijen het bestaande stroomnet beter benutten en tijdens piekmomenten flexibel elektriciteit opwekken of vanuit batterijen terugleveren.
In de regio Utrecht geldt sinds 1 juli een volledige aansluitpauze voor nieuwe stroomaansluitingen. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan uitbreiding van het elektriciteitsnet met nieuwe en grotere hoogspanningsstations. Omdat het jaren duurt voordat deze voorzieningen zijn gerealiseerd, moet Megaflex in de tussentijd ruimte creëren voor nieuwe aansluitingen.
De ambitie is om aansluitingen voor maatschappelijke prioriteiten in de regio Utrecht vanaf 2028 stapsgewijs te hervatten. Aanvragen bovenaan de wachtlijst en met de hoogste prioriteit komen als eerste aan de beurt. Het gaat onder meer om voorzieningen voor hulpdiensten, acute zorg en drinkwater.
Megaflex moet bestaande capaciteit beter benutten
Huib van Essen, gedeputeerde energietransitie van de provincie Utrecht: “Met Aanpak Megaflex kiezen we in Utrecht samen voor actie. We kunnen het elektriciteitsnet niet van de ene op de andere dag uitbreiden met nieuwe hoogspanningsstations, maar we kunnen wél vanaf vandaag al efficiënter omgaan met de capaciteit die er is. Daarom zetten we met de netbeheerders Stedin, Tennet, de regio’s en gemeenten vol in op flexibele en slimme oplossingen, zodat we maatschappelijke ontwikkelingen stap voor stap weer mogelijk maken. Tegelijk besef ik dat dit een geleidelijk proces is en veel inwoners en bedrijven helaas nog vrij lang op een nieuwe of zwaardere aansluiting zullen moeten wachten.”
Volgens Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur van Stedin, is een combinatie van maatregelen nodig. “Netcongestie lossen we niet op met één maatregel. Samen met TenneT, de provincie Utrecht en de gemeenten zetten we in op een pakket van oplossingen: het uitbreiden van het net, slimmer gebruik van het bestaande net en meer tijdelijke flexoplossingen. We zien dat steeds meer partijen willen meedenken over zulke oplossingen, omdat we de uitdaging alleen samen kunnen aanpakken. Succesvolle voorbeelden moeten we sneller en op grotere schaal toepassen. Dat vraagt ook om het wegnemen van belemmeringen voor projecten die het net helpen ontlasten.”
Laadplein voor elektrische bussen als voorbeeld
Megaflex is gepresenteerd op de tramremise en busstalling van de provincie. Daar werd ook de innovatieve uitbreiding van het laadplein voor elektrische stads- en streekbussen getoond. Deze uitbreiding was door de aansluitpauze eigenlijk niet mogelijk, maar is gerealiseerd door de bussen via de bovenleiding van de tram op te laden.
Op termijn moet ook energie uit de remkracht van de tram worden gebruikt. Deze energie wordt dan opgeslagen in een externe batterij. De oplossing kwam tot stand door samenwerking tussen de provincie Utrecht, Strukton, APS Applied Power System AG en de busvervoerder.
Het laadplein is volgens de provincie een voorbeeld van hoe het elektriciteitsnet efficiënter kan worden benut. Megaflex richt zich op het beter spreiden van piekmomenten in de vraag naar en het aanbod van elektriciteit.
Flexibele opwek en flexibel stroomverbruik
Een onderdeel van Megaflex is flexibele opwek met tijdelijke gasgeneratoren en batterijen. Deze moeten het elektriciteitsnet op kritieke momenten ontlasten. Dat is vooral nodig tijdens winterdagen tussen 16.00 en 21.00 uur, wanneer veel mensen hun woning elektrisch verwarmen, hun auto opladen of elektrisch koken.
Provincie, gemeenten en Stedin werken samen aan zogenoemde flextenders met tijdelijke gasgeneratoren op meerdere locaties. Binnenkort wordt in Strijkviertel in Utrecht de eerste geplaatst.
Daarnaast wordt gewerkt aan flexibele opwek achter de meter bij grote organisaties en bedrijven. Deze zogenoemde congestieverzachters bestaan uit batterijen of gasgeneratoren die ook elektriciteit aan het net kunnen leveren wanneer dat nodig is. De provincie wil er zelf twee plaatsen: bij het laadplein van de busremise en op de nabijgelegen tramremise op Westraven in Nieuwegein.
Ook flexibel verbruik maakt deel uit van de aanpak. Daarbij wordt geprobeerd het stroomverbruik van bedrijven en huishoudens beter over de dag te spreiden. Netbewust laden bij publieke laadpalen hoort daar eveneens bij.
Elektrische auto’s kunnen stroom terugleveren
Een derde onderdeel is flexibel vermogen door slimme apparaten die netbeheerders op afstand kunnen aansturen. Daarbij wordt ingezet op bidirectioneel laden van elektrische auto’s, ook bekend als V2G. De batterijen van deze auto’s kunnen niet alleen worden opgeladen, maar ook elektriciteit terugleveren aan het net.
Hierdoor kunnen elektrische auto’s volgens de betrokken partijen als een soort extra buurtbatterijen functioneren. In de regio Utrecht wordt deze techniek al met deelauto’s toegepast. Onderzocht wordt of het aantal bidirectionele auto’s bij huishoudens en via deelauto’s kan worden opgeschaald naar 5.000.
Voorrang voor maatschappelijke voorzieningen
Wanneer door Megaflex ruimte ontstaat voor nieuwe aansluitingen, komen maatschappelijke prioriteiten op de wachtlijst als eerste aan de beurt. Landelijke regels van de Autoriteit Consument en Markt bepalen dat voorzieningen voor acute zorg en veiligheid, waaronder ziekenhuizen, politie en brandweer, voorrang krijgen.
Daarna volgen andere maatschappelijke functies, waaronder scholen en woningbouw. Bedrijven staan achteraan in de wachtrij en zijn volgens de provincie voorlopig niet aan de beurt. Om te voorkomen dat de woningbouw volledig stilvalt, is er in de provincie Utrecht de komende drie jaar nog wel ruimte voor het aansluiten van nieuwbouwwoningen.
Meer informatie over de aanpak van netcongestie is te vinden bij de provincie Utrecht.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven.