Nederlanders staren dagelijks gemiddeld meer dan zeven uur naar een scherm. Smartphone, laptop, tablet: de ogen krijgen nauwelijks rust. Toch realiseren de meeste mensen zich niet goed wat die continue beeldschermblootstelling op de lange termijn met hun gezichtsvermogen doet. Het Oogfonds waarschuwt al langer dat slechts een klein deel van de bevolking actief bezig is met de gezondheid van de ogen, terwijl preventie juist zoveel schade kan voorkomen.
Wat schermen doen met je ogen
Wie lang naar een beeldscherm kijkt, knippert minder vaak met de ogen. Normaal knipperen we zo’n vijftien tot twintig keer per minuut, maar bij intensief schermgebruik kan dat dalen naar vijf keer of minder. Het gevolg is een verminderde aanmaak van de traanfilm, waardoor ogen droog worden, gaan prikken of wazig worden. Dit fenomeen staat ook wel bekend als het digitale oogsyndroom of computervisie-syndroom.
Daarbij speelt de nabijheid van het scherm een rol. Het oog moet bij dichtbij werk voortdurend inspanning leveren om scherp te stellen. Bij jonge mensen is dit vermogen nog groot, maar bij mensen boven de veertig begint de ooglens zijn flexibiliteit te verliezen. Langdurig focussen op een scherm op korte afstand versnelt de klachten van presbyopie, de leeftijdsgerelateerde verziendheid die bijna iedereen uiteindelijk treft.
Herkenbare klachten bij te veel schermtijd
De klachten die ontstaan door overmatig schermgebruik zijn breed en worden door velen herkend:
- Vermoeidheid en zwaar gevoel achter de ogen na een werkdag
- Branderig of droog gevoel, alsof er zand in zit
- Wazig zicht, vooral bij het wegkijken van het scherm
- Hoofdpijn die vanuit de ogen uitstraalt naar het voorhoofd of de slapen
- Dubbel zien bij lang aaneengesloten werken achter een beeldscherm
Veel mensen schrijven deze klachten toe aan vermoeidheid of stress, terwijl ze in werkelijkheid een direct signaal zijn van overbelaste ogen. Onderzoek naar gezondheid en leefstijl van Nederlanders laat bovendien zien dat leefstijlfactoren een grote rol spelen bij het algemene welzijn, inclusief de gezondheid van de zintuigen.
Praktische tips om je ogen te beschermen
Gelukkig zijn er eenvoudige maatregelen die je dagelijks kunt toepassen. De bekendste is de 20-20-20-regel: kijk elke twintig minuten twintig seconden naar iets op twintig voet afstand (ongeveer zes meter). Dit geeft de oogspieren even rust en stimuleert het knipperen. Verder helpt het om het scherm iets onder ooghoogte te plaatsen en de helderheid aan te passen aan de omgevingsverlichting.
Ook de werkplek speelt mee. Directe lichtinval op het scherm zorgt voor extra inspanning. Een matscherm of anti-reflectiecoating op een bril of lens kan daarbij uitkomst bieden. De Optometristen Vereniging Nederland adviseert bovendien om minimaal eens per twee jaar een oogmeting te laten uitvoeren, juist als je veel schermwerk verricht.
Contactlenzen en schermwerk: wat moet je weten
Voor wie een visuele correctie draagt, is de keuze van het hulpmiddel relevant bij intensief schermgebruik. Contactlenzen kunnen bij droge ogen extra ongemak veroorzaken, maar nieuwere siliconen-hydrogel lenzen laten meer zuurstof door en reduceren het droge gevoel aanzienlijk. Wie hierover meer wil weten of op zoek is naar geschikte opties, kan eenvoudig lenzen bestellen en daarbij advies inwinnen over het type lens dat het beste aansluit bij de eigen oogsituatie en schermgewoonten.
Preventieve oogzorg wordt door veel mensen onderschat, terwijl tijdig ingrijpen onnodige schade voorkomt. Een regelmatige oogcontrole, bewust pauzes inbouwen tijdens schermwerk en aandacht voor de werkomgeving zijn kleine aanpassingen met een groot effect op hoe je ogen zich op de lange termijn blijven voelen.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven.