Teruggave cultuurgoederen aan landen van herkomst als herstel onrecht

De oorspronkelijke bevolking van de koloniale gebieden is onrecht aangedaan door het tegen hun wil in bezit nemen van cultuurgoederen, aldus het kabinet in reactie op het advies Koloniale collecties en erkenning van onrecht van de Raad voor Cultuur en de Commissie Nationaal Kader Koloniale Collecties onder voorzitterschap van Lilian Gonçalves – Ho Kang You.

Cultuurgoederen

Deze erkenning is de eerste stap in de zorgvuldige omgang met koloniale collecties. Vanwege de ongelijke machtsverhoudingen tijdens de koloniale geschiedenis, is er vaak sprake geweest van onvrijwillig bezitsverlies van cultuurobjecten. Het kabinet wil een bijdrage leveren aan het herstel van dit historisch onrecht door teruggave van cultuurgoederen aan landen van herkomst en het versterken van de internationale samenwerking op dit terrein.

Koloniaal verleden

Minister Van Engelshoven: “Het koloniaal verleden is een onderwerp dat vele mensen nog dagelijks persoonlijk raakt. We moeten daarom zorgvuldig omgaan met koloniale collecties. Ik vind het belangrijk dat de koloniale collecties toegankelijk zijn en vanuit verschillende perspectieven de daaraan verbonden verhalen vertellen. Dit kan ook een pijnlijke confrontatie met het onrecht uit ons verleden betekenen, een onrecht dat zich soms nog dagelijks laat navoelen. Geroofde cultuurgoederen horen daarbij niet in de Rijkscollectie thuis. Als een land dat wil, geven we het terug.”

Onafhankelijke beoordelingscommissie

Voor een zorgvuldige omgang met koloniale cultuurgoederen is een onafhankelijke, deskundige en transparante beoordeling van verzoeken tot teruggave essentieel. Daarom komt er een onafhankelijke beoordelingscommissie die hierover zal adviseren. Deze commissie beoordeelt of aan de hand van het herkomstonderzoek voldoende kan worden vastgesteld of er sprake is van onvrijwillig bezitsverlies. 

Beleid voor teruggave

Het gaat om verzoeken tot teruggave van cultuurgoederen die in rijksbezit zijn en het verzoek moet van een staat komen. Cultuurgoederen uit rijksbezit zullen in het geval van teruggave dan worden overgedragen aan deze staat.

Drie categorieën

Drie categorieën cultuurgoederen komen in aanmerking voor teruggave aan de landen van herkomst. Als vaststaat dat een object geroofd is uit een voormalige Nederlandse kolonie zal het cultuurgoed onvoorwaardelijk worden teruggegeven. Cultuurgoederen die geroofd zijn uit een voormalige kolonie van een ander land of die een speciaal cultureel, historisch of religieus belang hebben voor een land, kunnen ook voor teruggave in aanmerking komen.

In deze gevallen zal de beoordelingscommissie een afweging van belangen maken. Denk daarbij aan het culturele belang van het cultuurgoed voor het herkomstland, de betrokken gemeenschappen in de herkomstlanden en in Nederland, het belang voor de collectie Nederland, de toekomstige bewaaromstandigheden en de publieke toegankelijkheid.

Samenwerking met landen van herkomst

Een bijdrage aan het herstel van het onrecht is alleen mogelijk in samenwerking en dialoog met voorheen gekoloniseerde landen. Het kabinet verkent verdere kennisuitwisseling en gezamenlijk onderzoek naar koloniale collecties met Indonesië, Suriname en het Caribisch deel van het Koninkrijk. Nederland zet bij deze gesprekken in op toegankelijkheid en duurzaam beheer van het cultuurgoed na teruggave. Nederlandse musea en het publiek zijn eveneens gebaat bij het delen van verhalen en kennis over de collecties en de koloniale geschiedenis.

Nieuws uit deze regio

FNV: Estafettestakingen Metalektro ook in Krimpen

Krimpen aan den IJssel - Deze week zijn er estafettestakingen door medewerkers van Fokker, Damen en ThyssenKrupp, alsook die van Coatinc, IHC, Scheepswerf Kooiman...

Compensatie schuldengeneratie met onvoldoende geld gesteund door politiek

Utrecht - Compensatie van de studenten die nu nog onder het leenstelsel studeren, lijkt onvoldoende zo blijkt uit doorberekeningen van het Centraal Planbureau. De...

Start aanvragen subsidieregeling ‘coronabanen in de zorg’

Zorgorganisaties kunnen vanaf vandaag tot en met 31 maart 17:00 uur subsidie aanvragen voor coronabanen. Coronabanen zijn bedoeld om mensen tijdelijk in te zetten...

Controleren van aangifte inkomstenbelasting dit jaar extra belangrijk

Het is weer aangiftetijd: meer dan 8 miljoen mensen kunnen vanaf maandag 1 maart aangifte inkomstenbelasting doen over 2020. Dat kan voor veel particulieren...

6 maart demonstratie COC bij Raadhuisplein in Krimpen aan den IJssel

Krimpen aan den IJssel - Het COC laat weten aanstaande zaterdag 6 maart in Krimpen aan den IJssel een demonstratie te houden bij het...

ILT: Puntensysteem om notoire overtreders bus- en wegvervoer aan te pakken

Vanaf 1 april 2021 worden via een puntensysteem onherroepelijke sancties die aan Europese transport- of busbedrijven in het binnen- en buitenland zijn opgelegd, geregistreerd...

Herinspecties ILT bij GGD en commerciële teststraten

Uit inspecties in december 2020 bleek dat afval van corona testlocaties lang niet altijd goed werd verpakt en afgevoerd. Bij 77 herinspecties door het...

Effecten geothermie niet duidelijk voor Statenfracties CU & SGP en CDA

In verschillende gemeenten in Zuid-Holland wordt, als goed alternatief voor fossiele brandstoffen, gebruik gemaakt van geothermie voor het verwarmen van kassen, bedrijven en woningen....