Proef voor aanpak rivierkreeft Serooskerke

Waterschap Scheldestromen, gemeente Veere en Provincie Zeeland voeren samen een proef uit voor het vangen van rivierkreeft. In een vijver in het park Welgelegen in Serooskerke wordt met behulp van een zogenoemde Craybar de aanwezigekreeft gevangen. Met dit systeem worden rivierkreeften via een slangenstelsel gevangen, waarna ze niet meer kunnen terugkeren naar de vijver. Na de vangst worden de kreeften afgevoerd naar een erkende verwerker. Met deze proef willen de partijen verspreiding voorkomen en de negatieve impact op het (lokale) watersysteem beperken.

Proef

De vijver vormt het ideale decor voor deze proef omdat het om een gesloten watersysteem gaat. Dat maakt de locatie geschikt om ervaring op te doen met een gerichte aanpak van rivierkreeften in een gecontroleerde omgeving. De Craybar is in april 2026 geplaatst en wordt één jaar ingezet.

Negatieve invloed  

Rivierkreeften vormen een risico omdat ze onder andere holletjes in oevers graven. Dit heeft gevolgen voor de stabiliteit van de oever en daarmee mogelijk de waterafvoer. Door het graven maken ze heldere sloten en vijvers troebel. Daarnaast eten ze veel waterplanten en -dieren waardoor andere diersoorten niet kunnen overleven, het leven uit sloten verdwijnt en de waterkwaliteit verslechtert.

Exoot

Op de Europese rivierkreeft na, zijn kreeften invasieve exoten. Dat betekent dat ze van nature niet in Nederland voorkomen, maar hier wel goed kunnen leven. Het Zeeuwse oppervlaktewater is overwegend brak, terwijl rivierkreeften duidelijk een voorkeur hebben voor zoet water. Wel kunnen ze overleven in brak of zout water. Ze planten zich snel voort en hebben in onze polderwateren bijna geen natuurlijke vijanden.

In Zeeland kennen we tot nu toe vijf verschillende rivierkreeften; de Gevlekte, Gestreepte en Rode Amerikaanse rivierkreeft, De Turkse kreeft en de Marmerkreeft. De Marmerkreeft die in de vijver in Serooskerke gevangen wordt, is extra bijzonder omdat deze soort zich ongeslachtelijk kan voortplanten. Eén enkel dier kan daardoor een volledige populatie vormen, wat de kans op snelle uitbreiding vergroot.

Niet zomaar vangen

Tot nu toe mogen rivierkreeften niet zomaar worden gevangen. Dat is alleen toegestaan door beroepsvissers of met een ontheffing van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Dat betekent in praktijk dat wanneer muskusrattenbestrijders in hun vangmiddelen ook kreeften vangen, deze kreeften weer vrij moeten laten.

Onder andere voor deze proef heeft Waterschap Scheldestromen ontheffing van RVO gekregen om voor de periode van een jaar kreeften te vangen, af te voeren en in kaart te brengen waar in Zeeland de kreeft in welke mate voorkomt. De muskusrattenbestrijders voeren hiervoor geen extra werkzaamheden uit, maar registreren rivierkreeften die zij in hun vangmiddelen aantreffen. Dit gebeurt op basis van GPS-locaties, zodat beter inzicht ontstaat in de verspreiding van kreeften binnen Zeeland.

Landelijke discussie

Waterschappen maken zich al langer grote zorgen over de aanwezigheid van de rivierkreeft. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) ziet de aanpak van kreeften als een gedeelde verantwoordelijkheid van ministeries, provincies, gemeenten en waterschappen.