Vanaf 25 april is er naast de vaste presentatie ook een nieuwe tentoonstelling te zien in het Nederlands Mijnmuseum. Staken & Straf: mijnwerkers in bezetting en bevrijding belicht twee ingrijpende periodes in de Mijnstreek tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog: de April-meistakingen in 1943 en de tewerkstelling van veroordeelde collaborateurs in de mijnen na de bevrijding. Deze tentoonstelling verkent die twee gebeurtenissen – staking en straf – en laat zien hoe de mijnen zowel een plek van verzet als van vergelding werden.
Inhoud tentoonstelling Staken & Straf
In het voorjaar van 1943 staken Nederlanders massaal als uiting van verzet tegen de Arbeitseinsatz, de dwangarbeid van Nederlandse mannen in Duitsland. Het protest groeit uit tot een van de grootste verzetsacties tijdens de oorlog: de April-meistakingen. Ook vele mijnwerkers leggen het werk neer, met alle risico’s van dien.
Na de bevrijding, vanaf augustus 1945, verandert de betekenis van het werk ondergronds opnieuw. In de nasleep van de oorlog wil de Nederlandse staat mensen die geheuld hebben met de bezetter bestraffen, én het land weer opbouwen. In de Limburgse mijnen, waar dringend arbeidskrachten nodig zijn, wordt een deel van deze politiek delinquenten tewerkgesteld.
De tentoonstelling Staken & Straf toont aan de hand van persoonlijke verhalen, documenten en voorwerpen hoe oorlog en arbeid het leven van mijnwerkers en hun gemeenschappen diepgaand hebben bepaald.
Praktische informatie
Staken & Straf is vanaf 25 april t/m 25 oktober 2026 te zien in het Nederlands Mijnmuseum op de bovenste verdieping.
Er zijn géén aparte tickets voor deze tentoonstelling te koop: toegang is inbegrepen bij een regulier museumbezoek.
Achtergrond
Het Nederlands Mijnmuseum presenteert sinds najaar 2025 op haar bovenste verdieping KLEUR actuele, onderbelichte en nieuwe ‘kleuren’ van het mijnverleden door middel van wisseltentoonstellingen. Staken & Straf is na de presentatie van een deel van de DSM-kunstcollectie afgelopen najaar de tweede tentoonstelling die hier geopend wordt.
Recent onderzoek van onder meer Annet Schoot Uiterkamp over de politiek delinquenten en een nieuwe samenwerking met Stichting Landelijke Herdenking April-meistakingen 1943 vormt een mooie aanleiding om deze onderwerpen te belichten in de nieuwe tentoonstelling.
Deze tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door gemeente Heerlen.
Let op: u reageert op een nieuwssite. Reacties worden eerst door ons gecontroleerd en kunnen openbaar worden weergegeven.